Przyrodnicze metody badawcze na zajęciach szkolnych

Specyfiką przedmiotów przyrodniczych jest szerokie zastosowanie metod badawczych, w tym obserwacji naukowej i eksperymentów biologicznych, które pozwalają na zaznajomienie uczniów z elementami metodologii nauk. Poznanie i umiejętny dobór odpowiednich metod badawczych pełni zasadniczą rolę w procesie dydaktycznym na każdym etapie edukacji, zaś przeprowadzanie doświadczeń biologicznych uczy twórczego rozwiązywania problemów, umożliwia zdobywanie wiedzy w atrakcyjny sposób i rozbudza zainteresowania naukami przyrodniczymi.

Metody badań biologicznych w kształceniu przyrodniczym – obserwacja i doświadczenie biologiczne

Obserwacja przyczynia się do poznania przyrody i rozsądnego korzystania z jej zasobów. Uchodzi też za najstarszą metodę naukową. Obserwację przyrodniczą definiuje się jako zamierzony sposób postrzegania badanych obiektów w ich naturalnych warunkach. Terminy „eksperyment” i „doświadczenie biologiczne” traktowane są przez niektórych autorów jako synonimy. Zdaniem Józefa Soczewki, eksperymenty biologiczne to szersze pojęcie, gdyż doświadczenie biologiczne wyraża tylko aspekt praktyczny. Rozróżnienie to pozwala na sprecyzowanie, kiedy mamy do czynienia z samym wykonaniem doświadczenia, a kiedy z eksperymentem, rozpatrywanym jako proces zaplanowania, przeprowadzenia i analizy doświadczenia biologicznego.

Eksperymenty biologiczne ułatwiające efektywne uczenie

Celem prowadzenia obserwacji przyrodniczej i przeprowadzania eksperymentów biologicznych podczas lekcji jest rozwijanie postawy badawczej i poszukującej u uczniów. Jej kształtowanie staje się możliwe dzięki zapewnieniu podopiecznym kontaktu z procesami zachodzącymi w przyrodzie. Obcowanie z rzeczywistością przyrodniczą umożliwia rozwinięcie takich cech osobowości, jak: spostrzegawczość, dociekliwość, samodzielność, inicjatywa twórcza. Podczas zajęć szkolnych wykorzystujących popularne metody badawcze uczniowie planują różnorodne działania mające zweryfikować postawione hipotezy, gromadzą dane, planują i wykonują eksperymenty oraz prowadzą studia w trakcie wypraw terenowych. Metody badań biologicznych nie tylko uatrakcyjniają realizację materiału z zakresu nauk przyrodniczych, ale też umożliwiają pogłębianie wiedzy i zrozumienie badanych zjawisk. Rolą nauczyciela w procesie dydaktycznym jest monitorowanie pracy uczniów, dostarczanie potrzebnych materiałów, pomoc w organizacji stanowisk badawczych, zachęcanie podopiecznych do dyskusji i współpracy oraz doradzanie w doborze odpowiednich metod badawczych.

Podstawy genetyki podczas lekcji biologii

Oprócz wspomnianych wyżej metod badań biologicznych, w uatrakcyjnieniu szkolnych zajęć pomagają również ćwiczenia i eksperymenty z zakresu podstaw genetyki. Wprowadzenie podopiecznych do świata nauki o dziedziczności i zmienności może być dla uczniów fascynującą i niezapomnianą przygodą. Aby zrealizować ten cel, nauczyciel musi opracować nieszablonowy scenariusz zajęć, obejmujący nowatorskie rozwiązania metodyczne. Warto zapoznać uczniów z metodami molekularnymi na przykładzie tych stosowanych w kryminalistyce, wykorzystać modelowe organizmy (muszkę owocową, rzodkiewnik i drożdże) w celu przybliżenia praw rządzących genetyką i opowiedzieć o ludzkich genach na podstawie wyglądu danego człowieka.

Kongres Nauczycieli Biologii i Przyrody – jakie metody badań biologicznych mogą zainteresować uczniów?

Jakie metody badawcze zainteresują uczniów naukami przyrodniczymi? Jak przeprowadzić ciekawe doświadczenie biologiczne, aby podopieczni zapamiętali je na długo? W jaki sposób wykorzystać eksperymenty biologiczne i podstawy genetyki, aby przybliżyć uczniom trudne zagadnienia? Odpowiedzi na te pytania poznają Państwo uczestnicząc w Ogólnopolskim Kongresie Nauczycieli Biologii i Przyrody, który odbędzie się 9 listopada 2018 roku w Warszawie. Wydarzenie dostarczy Państwu mnóstwa pomysłów i inspiracji do przeprowadzenia aktywizujących zajęć, które zmotywują do nauki uczniów przestymulowanych nowoczesnymi technologiami. Kongres Nauczycieli Biologii i Przyrody adresowany jest do nauczycieli przyrody i biologii na wszystkich poziomach nauczania i w różnych typach szkół, dyrektorów placówek edukacyjnych, stowarzyszeń nauczycieli i edukatorów przyrody.

powrót

Zobacz również: